Markaziy bank foiz stavkasi kreditlarga qanday ta'sir qiladi
Markaziy bank bazaviy foiz stavkasi nima, u tijorat banklari kredit stavkalariga qanday ta'sir qiladi va nima uchun bank kreditlari bazaviy stavkadan ancha qimmat turadi.
FAQ
Markaziy bank bazaviy stavkasi nima?
Bu O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilanadigan asosiy foiz stavka. U banklar o'rtasidagi qisqa muddatli kreditlar narxini aniqlaydi va butun moliya bozoridagi foiz stavkalariga asos bo'lib xizmat qiladi.
Nima uchun bank kreditlari bazaviy stavkadan ancha yuqori?
Banklar bazaviy stavkaga qo'shimcha ravishda inflyatsiya xavfi, kredit riski, operatsion xarajatlar va foyda marjasini qo'shadi. Shuning uchun mijozlar uchun kredit stavkasi bazaviy stavkadan 2-4 baravar yuqori bo'ladi.
Markaziy bank stavkasi o'zgarsa, mening kreditim o'zgaradimi?
Suzuvchi stavkali kreditlarda — ha, o'zgarishi mumkin. Qat'iy (fiksirlangan) stavkali kreditlarda foiz stavkasi butun muddat davomida o'zgarmaydi. Kredit shartnomangizda qanday stavka ko'rsatilganligini tekshiring.
Bazaviy stavka qachon ko'tariladi va qachon tushiriladi?
Markaziy bank inflyatsiya yuqori bo'lganda stavkani ko'taradi — bu kredit olishni qimmatlashtirib, talabni kamaytiradi. Inflyatsiya pastga tushganda esa stavkani pasaytirib, iqtisodiy o'sishni qo'llab-quvvatlaydi.